Popüler kültür kavramı

-

Türk dil kurumu tarafından popüler kültür belli bir dönem için geçerli olan, hızlı üretilen ve hızlı tüketilen kültürel ögelerin bütünü” olarak açıklanmıştır. Ancak, genel ve tarafsız eski halk kültürü olarak da literatürde karşımıza çıkan popüler kültür kavramının bir diğer ismi de pop kültürdür. Genel hatlarıyla baktığımızda popüler kültürü, günümüzde hızlı olarak üretilen ve hızlı bir şekilde tüketilen müzik, dizi, film gibi kültür ögeler bütünüdür.

20. yüzyılda modernleşme çabalarıyla hayatımıza giren popüler kültür kavramı insanlar özellikle gençler üzerinde etkilidir. Çevrenize göz gezdirdiğinizde insanların hemen hemen aynı sayılabilecek kıyafetleri giydiği, müzikleri dinlediği veya yemekleri tükettiğini görebilirsiniz. Popüler kültürün yaygın olduğu toplumlarda üretkenlik sınırlandığını, yaratıcılığın ise öldüğünü söyleyebiliriz. Birçok insan popüler kültürün etkisinde kalsa da entelektüel çevrenin tepkisi alırken sert eleştirilere maruz kalıyor. Toplumun içinde ‘elitist’ olarak isimlendirilen bu gruba göre popüler kültür, eğitimsiz kitleye hemen ulaşarak amacına kolayca ulaşabiliyor. Kitleleri ve toplumları peşinde koşturan ve herkesi birbirine benzetecek kadar güçlü olan popüler kültür etkisinde kalmayan bu insanlara ise ‘aykırı’ damgası vuruluyor. Ancak, popüler kültürün bir parçası olan kitle bundan 20-25 yıl sonra şu an esiri oldukları hiçbir ögeyi asla hatırlayamaz çünkü dinledikleri şarkılar, gezdikleri yerler, yedikleri yemekler ve giydikleri kıyafetler onlara ait değil. Popüler kültürün parçası olan her şey üretildiği an tüketilir.

Noam Chomsky

Kapitalist sistemin parçası olan popüler kültür, sistemin kullandığı birkaç yolla toplumu hızlı bir şekilde tüketici konumuna getirebiliyor. Ürettiği endüstriyel mallara tüketici bulma ve kapitalist sistemin iktidara gelmesi için belli bir seçmen kitlesi oluşturma gibi iki farklı açıdan önem arz eden popüler kültür, topluma yön vermede büyük rol oynuyor. ‘Medya, hükümetin uzantısıdır.’

Kapitalist sistem tarafından bireylerin düşünceleri, fikirlerini yönlendirmek ve kontrol altına almak için talep özendirici programlar hazırlanır. Bu programlar insanlar farkında olmadan kitle iletişim araçları ile algı yönetimi ile zihinlerine yavaş yavaş işlenir. Sinema, televizyon, dergi ve müzik piyasasının büyük şirketleri ticari kültürün ana unsurlarını oluşturur. Aynı zamanda reklam şirketleri tarafından da hedef alınan bireyler ilgi duysa da duymasa da hayatının bir parçası olur. Örneğin, son zamanlarda çıkan sanatçıların (!) eserleri arabanızın veya toplu taşıma araçlarının radyosunda çalarak aklınızda yer ediyor hatta zamanla sevmeseniz de eşlik etmeye başlıyorsunuz. Ta ki, yeni bir sanatçı veya eser çıkana kadar. Bir diğer örnek de 2018 yılında seyirciyle buluşan Müslüm Gürses’in hayatını konu alan ‘Müslüm’ filmini izlemeye giderek bir şarkısını bile bilmezken medyanın etkisinde kalarak Müslümcü oldu. Müslüm Gürses yeni bir sanatçı mıydı? Hayır. Aramızdan ayrılınca mı değer kazanması gerekiyordu? Hayır. Birçok insan Müslüm Gürses’i yaşam tarzından dolayı takdir etmezken bunu yaptı. Bunların hepsine tek bir şey neden oldu. Peki bu şey ne? Medya.Hepsi medya etkisi. Bir şeyin sayısal olarak çoğunlukta olan insanlar tarafından sevilmesi o şeyi nitelikli, hoş veya iyi yapmaz. Medya, insanların ilgisini çeker ki amacı da budur ve popüler kültürün de sağ koludur.

İnsan doğası gereği yenilenmeye müsait bir canlıdır. Popüler kültür ise insanları medyayı kullanarak insanın kendisini dönemin popüler olan şeylerini baz alarak kendini yenilemesini mecbur kılıyor. Örneğin, her sezon moda olan giysiler değiştiği gibi her sezon popüler olan tv programları da değişir. Bir diğer örnek de her hafta değişen ‘top 40’ müzik listesidir veya insanların kullandığı Spotify ve YouTube gibi müzik veri akışı sağlayan platformlarda müzikler dinlenme sayısına göre sıralanarak cezbediyor.

Popüler kültürde yer edinmenin bir diğer yolu da diğer alanlarda popüler olan şeyleri kullanmaktır. Bunlara örnek olarak; popüler anneler, bebekler, sporcular, sanatçılar veya eserler bunlardan bazılarıdır. Sosyal hayatta etkin olabilmek için insanlar bu tarz şeyleri takip etmede konusunda büyük bir özveri gösterirler.Popüler kültürü takip etmeyen kendisini huzursuz ve toplumdan geri kalmış hissederken; takip edenler ise kendisini bulduğunu sanarak popüler kültürün kölesi olur.

Göz atınız: Ek Gıda Alışveriş Listesi

Popüler kültüre nasıl bu kadar kolay ulaşılabiliyor?

Popüler kültürün ana amacı olabildiğince çok para kazanmaktır. Yani, tamamen ticari bir üründür. Daha önce de söylediğimiz gibi, kitle araçları ve reklamcılığın yardımıyla ürünlerin tüketiciler arasında popülerleşmesi sağlanıyor.

Göz atınız: İkili ilişkilerde psikolojik şiddet: Duygusal manipülasyon

Popüler kültürün avantajları nelerdir?

  • Ticarileşmenin bir sonucu olarak evrensel erişilebilirliği vardır.
  • Her ne kadar uzmanlar ve ilgililer tarafından tartışma konusu olsa da popüler kültürün edebiyat eseri, resim ve heykel gibi sanatsal faaliyetlerin oluşturduğu yüksek kültür ögelerini baz almasıdır. Geçmişte hak ettiği ilgiyi göremeyen birçok eser, insanlar tarafından ilgi görebiliyor. Bu durum da akıllara yüksek kültürle popüler kültür bütün olduğunda elitist toplumun statüsünü kaybedip kaybetmeyeceği sorusunu getiriyor. Şahsi düşüncem böyle bir şeyin mümkün olmamasıdır. Neden mi? Çünkü yüksek kültür, pop kültür seviyesine inebilir fakat pop kültür asla yüksek kültür seviyesine ulaşamaz. Baş yapıt haline gelmiş eserler zaten ilgilisi tarafından biliniyor sadece medya size bu eserleri sundu diye bilmeniz yeterli değildir. Önemli olan baş yapıtların inceliklerini kavramaktır.
  • Popüler kültür, kitle kültürünün küreselleşme perspektifinden çok daha önemlidir. Yaşamın her alanı ve toplumun her kesimini kapsayan coğrafi, etnik ve sosyal sınırları hiçe sayarak insanları ortak tek bir dili konuşmaya teşvik ediyor. Yapabileceğiniz tek şey bildikleriniz arasından istediğiniz şeyi seçerek tadını çıkartmaktır.
Göz atınız: Yurt Dışı Eğitim İmkanları İle İlgili 3 Fırsat

Popüler kültürün dezavantajları nelerdir?

  • Popüler kültür, toplumun değerlerini çarpıtıyor. Ebedi değerleri kısa vadeye dönüştürüyor ve tüketiyor. Çevrenize baktığınızda birçok örneğiyle karşılaşabileceğiniz basmakalıp yaşamlara sürüklüyor. Yaşamlar arasındaki farkları, insanlar arasındaki farklılıkları en aza indirgiyor.
  • Popüler kültür haline gelen ticari amaç taşıyan her ürünün tahmin bile edemeyeceğiniz kadar kısa ömrü vardır. Hanginiz popüler kültürün bir parçası olan ve 2 ay önce dinlediği müziği hatırlıyor?
  • Toplumun yaratıcılığını köreltiyor, kültürel alanda durgunluğa neden oluyor ve bu nedenle toplumun geriliyor. Örneğin, son zamanlarda toplumumuzda yabancılaşma arzusu günden günde artıyor. En basit örnek, insanlar günlük hayatta konuşurken cümleler arasına ingilizce kökenli kelimeleri sıkıştırıyor.

Göz atınız: 5G Teknolojisi nedir? Neler Getirecek?

Popüler kültürün kaynakları nelerdir?

Popülerin kültürün birçok kaynağı vardır. Yukarıda bahsettiğimiz gibi birincil kaynağı kitle iletişim araçları, müzik, film, dizi veya tv şovlarıdır. Survivor gibi birçok TV programı izleyicilere bir yarışmacıya oy verebilmeleri için bir telefon numarası sağlar. Pop kültür kaynaklarının bu şekilde birleştirilmesi, kamu yararını artırmanın yeni bir yolunu temsil eder ve metaların seri üretimini daha da artırır.

İlginizi çekebilir: Fermente sebze nedir? Gıdalarda fermantasyon işlemi nasıl yapılır?

Popüler kültür topluma yarar sağlayan profesyonellerden de etkilenir. Bilimselsel yayınları kendi branşlarında otorite olarak kabul eden psikolog, doktor, diyetisyen gibi uzmanlardan alınan bilgileri içerir. Örneğin, şiddet içerikli savaş oyunlarını oynayan çocukların haberini yapanlar, bir süre sonra bu konuda yardımcı olacak psikolog ve sosyolog gibi uzmanlara başvurarak bilgi almaya çalışır.

Her ne kadar büyük eleştirilere sebep olsa da milyonları peşinden koşturan popüler kültür bu konuda başarılıdır. Çünkü, Avrupa’da ilgi toplayan ticari bir ürünü, Orta Asya’da da ilgi toplamasını sağlamak takdir edilmesi gereken bir davranıştır.

İlginizi çekebilir: Online eğitimin avantajları ve dezavantajları nelerdir?

Sizin İçin Seçtiklerimiz

BİZİ TAKİP EDİN

74BeğenenlerBeğen
1,375TakipçilerTakip Et
81AbonelerAbone

KİBİRSİZ.COM'DA POPÜLER

KİBİRSİZ.COM'DA SON YAZILAR